EquiptmentPlus CATALOG

อากาศเย็นกับรถยนต์ไฟฟ้า ฮีตเตอร์ ระบบปรับอุณหภูมิล่วงหน้า และลมยางที่ลดลง

อากาศเย็นกับรถยนต์ไฟฟ้า ฮีตเตอร์ ระบบปรับอุณหภูมิล่วงหน้า และลมยางที่ลดลง
ที่มา: Wikimedia Commons

เช้าที่อากาศเย็นจัด เจ้าของรถไฟฟ้ามักลังเลอยู่สองทาง จะเปิดฮีตเตอร์ให้อุ่นทั้งห้องโดยสารแล้วยอมเสียระยะทางไปบ้าง หรือจะใส่เสื้อหนาแล้วทนหนาวเพื่อเก็บแบตไว้ให้ได้มากที่สุด

คำตอบอยู่ตรงกลาง และขึ้นกับว่าเราเตรียมรถตั้งแต่ก่อนออกจากบ้านหรือเปล่า เมืองไทยส่วนใหญ่ร้อน เรื่องนี้จึงถูกพูดถึงน้อย แต่ช่วงหน้าหนาวบนดอยทางเหนือ หรือคนที่ขับรถในต่างประเทศช่วงฤดูหนาว จะเห็นผลชัด ใครที่เคยขับรถตอนเช้าหน้าหนาวในเชียงรายคงรู้ว่าแค่ลงจากที่พักก็เห็นไอน้ำเกาะกระจกแล้ว ก่อนขึ้นเหนือลองดูข้อมูลเที่ยวเชียงรายช่วงเช้าที่อากาศหนาวเย็นไว้วางเวลาออกเดินทาง แล้วค่อยไล่ขั้นตอนข้างล่างนี้

ขั้นที่ 1 เข้าใจก่อนว่าความเย็นทำอะไรกับแบต

แบตลิเธียมในรถไฟฟ้าทำงานผ่านปฏิกิริยาเคมี เมื่ออุณหภูมิต่ำ ปฏิกิริยาช้าลง แบตจ่ายไฟได้ไม่คล่องเท่าตอนอุ่น และรับไฟคืนจากระบบเบรกชาร์จกลับได้น้อยลงในช่วงแรกของการขับ ผลที่เห็นคือตัวเลขระยะทางบนหน้าปัดลดลงกว่าปกติ

สิ่งสำคัญคือ อาการนี้เป็นการลดลงชั่วคราว พอแบตอุ่นขึ้นหรืออากาศกลับมาปกติ ประสิทธิภาพก็กลับมา ไม่ได้แปลว่าแบตเสื่อม ถ้าอยากรู้สภาพแบตจริงในระยะยาว ให้ดูค่าสุขภาพแบตที่เรียกกันว่า SOH ว่าเปิดดูได้จากตรงไหน ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับระยะทางที่ลดลงในเช้าวันหนาว

ขั้นที่ 2 อุ่นห้องโดยสารล่วงหน้าตอนรถยังเสียบชาร์จ

รถไฟฟ้าหลายรุ่นตั้งเวลาให้ปรับอุณหภูมิห้องโดยสารล่วงหน้าได้ ทั้งจากหน้าจอในรถและแอปบนมือถือ ควรสั่งตอนที่รถยังเสียบสายชาร์จอยู่ ไฟที่ใช้อุ่นห้องโดยสาร และในบางรุ่นใช้อุ่นแบตด้วย จะดึงจากที่ชาร์จเป็นหลัก ไม่ใช่จากแบตในรถ ออกเดินทางแล้วแบตยังเต็มอยู่และห้องก็อุ่นแล้ว

ถ้าพักโรงแรมที่ไม่มีจุดชาร์จ การอุ่นล่วงหน้ายังทำได้ แต่จะกินแบตในรถ ควรอุ่นเพียงพอให้กระจกใส ไม่ต้องอุ่นนาน

ขั้นที่ 3 เลือกให้ความอุ่นกับคน ไม่ใช่กับอากาศทั้งคัน

ระบบทำความร้อนในรถไฟฟ้ามีหลายแบบ บางรุ่นใช้ฮีตเตอร์ไฟฟ้าแบบขดลวดที่ร้อนเร็วแต่ใช้ไฟมาก บางรุ่นใช้ปั๊มความร้อนที่ดึงความร้อนจากอากาศภายนอกมาใช้ ประหยัดกว่าในหลายสภาพอากาศ รถของเราใช้แบบไหนให้ดูจากคู่มือหรือถามศูนย์

ไม่ว่าแบบไหน หลักเดียวกันคือ อุ่นเบาะและอุ่นพวงมาลัยใช้ไฟน้อยกว่าการทำให้อากาศทั้งห้องร้อน เพราะส่งความอุ่นเข้าตัวคนตรงๆ ถ้ารถมีฟังก์ชันนี้ ลองเปิดอุ่นเบาะแล้วตั้งอุณหภูมิแอร์ให้ต่ำลงสักหน่อย จะสบายพอๆ กันโดยแบตลดน้อยกว่า อย่าลืมเปิดไล่ฝ้ากระจกหน้าเมื่อจำเป็น เพราะการมองเห็นสำคัญกว่าระยะทางที่ประหยัดได้

ขั้นที่ 4 เช็กลมยางหลังคืนที่อากาศเย็น

ลมในยางหดตัวเมื่ออากาศเย็น เช้าที่หนาวกว่าปกติ ลมยางจึงอาจต่ำกว่าค่าที่ตั้งไว้ และบางครั้งไฟเตือนบนหน้าปัดขึ้นทั้งที่ยางไม่ได้รั่ว ระบบตรวจลมยางที่เตือนบนหน้าปัดจะช่วยจับได้ แต่ควรวัดด้วยเกจตอนยางยังเย็นก่อนออกรถด้วย แล้วเติมให้ตรงค่าที่ผู้ผลิตกำหนดบนป้ายข้างประตูคนขับ ลมยางที่อ่อนไม่เพียงทำให้ยางสึกผิดรูป แต่ยังเพิ่มแรงต้าน ทำให้ระยะทางที่ลดลงจากความเย็นยิ่งลดหนักขึ้น

ขั้นที่ 5 ขับให้แบตได้อุ่นตัวก่อนเร่งหนัก

ช่วงแรกของทริปในเช้าเย็นจัด ลองขับเรียบๆ ไม่เร่งแรงต่อเนื่องจนกว่าแบตจะอุ่นขึ้น ระบบเบรกชาร์จกลับอาจทำงานน้อยกว่าที่คุ้น ทำให้รถไหลไกลกว่าปกติเวลายกคันเร่ง ควรเผื่อระยะเบรกให้มากขึ้นโดยเฉพาะทางลงเขาที่ถนนชื้น

ถ้าเส้นทางเป็นทางหลวงยาว ความเร็วยังเป็นปัจจัยใหญ่ที่สุดของการใช้ไฟ อากาศเย็นบวกความเร็วสูงจะกินแบตเร็วขึ้นอีกชั้น ลองอ่านเหตุผลที่ความเร็วสูงทำให้รถไฟฟ้าใช้ไฟเพิ่มขึ้นมากแล้วปรับความเร็วให้เข้ากับระยะทางที่ต้องไปถึงจุดชาร์จถัดไป

ขั้นที่ 6 วางแผนจุดชาร์จเผื่อไว้

เมื่อรู้ว่าระยะทางจะลดลงชั่วคราว ก็ไม่ควรวางแผนให้แบตเหลือเฉียดฉิวตอนถึงจุดชาร์จ เผื่อจุดสำรองไว้อีกสักแห่ง และจำไว้ว่าแบตที่เย็นอาจรับไฟจากตู้ชาร์จเร็วได้ช้ากว่าปกติในช่วงแรก บางรุ่นมีระบบอุ่นแบตก่อนถึงสถานีเมื่อตั้งจุดหมายในระบบนำทางของรถ ลองหาในคู่มือว่ารถของเรามีหรือไม่

รถของคุณมีอุ่นเบาะ ตั้งเวลาอุ่นห้องโดยสาร หรือปั๊มความร้อนอยู่แล้วหรือเปล่า และเคยลองใช้มันเต็มที่ในเช้าที่อากาศเย็นที่สุดของปีแล้วหรือยัง